Kijk, daar is ie weer, onze Jan Kees de Jager. En wat houdt ie daar in z'n hand? Wel ja, een plakje salami, zelf gesneden. 'Miljardenstrop bij omvallen Griekenland,' schrijft hij aan de Tweede Kamer. Welk kamerlid durft nu nog tegen een tweede miljardenlening aan Griekenland te stemmen en de kans te lopen dat hij/zij en zijn partij achteraf de schuld krijgen van het debacle, als Griekenland écht omvalt en de volgende wankele dominostenen - Ierland, Portugal, België, Spanje - in zijn val meesleurt. Politiek is een vals spel en het moet subtiel gespeeld worden, met altijd wel een vleugje morele chantage.
Wat de gezellige dikkerd er dus niet bij vermeldt, is dat de Griekse situatie sowieso uitzichtloos is - credit rating opnieuw verlaagd. Zelfs met nóg een lening van €100 miljard gaat het land kopje onder, want ze hebben nu al meer schulden dan ze ooit kunnen terugbetalen - laat staan met nog eens honderd miljard erbij - en ze zijn dat ook helemaal niet van plan. Het is een bodemloze put, waar elke extra euro spoorloos in verdwijnt en de enige reële oplossing is 'vergeving van schulden', afschrijving. Dat betekent grote verliezen voor de huidige schuldeisers en een herstructurering van het Europese bankwezen, maar die stond toch al te gebeuren, al hebben de centrale banken er de laatste drie jaar alles aan gedaan om dat te verhullen. Ze willen dat het een verrassing blijft, voor 2012.
De SGP, het vrouw-onvriendelijke partijtje dat het gedoogkabinet Rutte af en toe meegedoogt als de zondagsheiliging en het vloeken in en buiten de kerk ermee gediend zijn, formuleerde het vorige week tamelijk scherp. 'Misschien moeten we het faillissement van Griekenland nu maar accepteren, nu het grootste deel van de schuld nog privaat is,' d.w.z. van de banken. Wat Jan Kees voorstaat, komt erop neer dat de rijkere Europese landen de oninbare vorderingen van de banken via 'the Greek connection' ver boven de reële marktwaarde blijven opkopen met geld uit de staatskas, zodat de schuld en het risico - 50 à 70% - grotendeels worden afgewenteld op de banggemaakte belastingbetaler. Daar wil hij graag een paar salami's voor in plakjes snijden, blijkbaar.
De kiezer neemt hem dat overigens niet in dank af. Volgens een poll is 71% tegen verdere steun aan de Grieken, omdat ze - terecht - vrezen dat we het geld nooit terug zullen zien. Zou er voor belangrijke beslissingen die buiten de gewone dagelijkse orde vallen een referendumplicht bestaan, dan zou de invloed van belangengroepen en EU-lobbyisten op onze nationale besluitvorming ingeperkt kunnen worden. Zonder correctiemechanisme gaan onze bewindslieden en parlementariërs gewoon hun gang, omdat ze erop rekenen dat hun arrogantie tegen de tijd van de verkiezingen door de meeste mensen al weer vergeten zal zijn.
In Duitsland, de spreekstalmeester van het eurocircus, lijkt echter ook op politiek niveau het draagvlak voor een louter fiscale aanpak van de problemen af te brokkelen. Daar wordt nu openlijk gepleit voor 'haircuts' voor banken en investeerders, als onderdeel van een oplossing. Daarover woedt momenteel een verbeten strijd met de starre ECB, die het wil houden bij het gebruikelijke permanentje.
Intussen buigt het Duitse Hooggerechtshof zich over de vraag, of een euro 'bailout' wel strookt met de Duitse Grondwet en met het Europees recht - het Verdrag van Lissabon. Het eerlijke antwoord is 'nee', maar de rechters weten wat er op het spel staat en zullen niet rücksichtslos knuppels in hoenderhokken willen gooien, als de kans bestaat dat ze daarmee het EU-wespennest verstoren.
Posts tonen met het label banken. Alle posts tonen
Posts tonen met het label banken. Alle posts tonen
maandag 13 juni 2011
vrijdag 15 oktober 2010
Wilders I
Na het ceremoniële nummer gisteren op de trap van Paleis Huis ten Bosch, is het steunkabinet Wilders I vandaag bijna vrolijk van start gegaan. Ik vrees, dat het lachen hun snel zal vergaan, want hun voornemen eens flink de bezem door onze nationale stofnesten te halen in de ijdele hoop op die manier €18 miljard aan bezuinigingen bij elkaar te vegen, zal weldra doorkruist worden door zaken van groter gewicht.
Door de ontwikkelingen op de internationale markten, de heilloze pogingen van de US Fed en andere Centrale Banken de wereld te verzuipen in een tsunami van QE dollars en de groeiende spanningen tussen de VS en de BRIC-landen, zal het kabinet misschien dit jaar nog en anders zeker in 2011 geconfronteerd worden met een serie aardschokken die het Torentje van Rutte op z'n grondvesten zal doen schudden en het politieke speelveld voorgoed en onherkenbaar zal veranderen.
Op het programma staat niet minder dan de ondergang van de US$ als de wereld reservevaluta. Die zal niet alleen het internationale bankwezen wegvagen, het euroblok opensplijten en de nationale pensioenpotten in rook doen opgaan, maar ook het geldverkeer en de internationale handel verlammen. Er zullen tekorten ontstaan aan werk, voedsel en energie en wereldwijd zullen opgekropte spanningen tot ontlading komen, demonstraties, stakingen en - niet onwaarschijnlijk - gewapende conflicten.
Wij wensen het nieuwe kabinet dan ook veel sterkte en vooral wijsheid toe om het land door de komende, moeilijke jaren heen te loodsen en het hoofd koel en de voeten droog te houden.
Door de ontwikkelingen op de internationale markten, de heilloze pogingen van de US Fed en andere Centrale Banken de wereld te verzuipen in een tsunami van QE dollars en de groeiende spanningen tussen de VS en de BRIC-landen, zal het kabinet misschien dit jaar nog en anders zeker in 2011 geconfronteerd worden met een serie aardschokken die het Torentje van Rutte op z'n grondvesten zal doen schudden en het politieke speelveld voorgoed en onherkenbaar zal veranderen.
Op het programma staat niet minder dan de ondergang van de US$ als de wereld reservevaluta. Die zal niet alleen het internationale bankwezen wegvagen, het euroblok opensplijten en de nationale pensioenpotten in rook doen opgaan, maar ook het geldverkeer en de internationale handel verlammen. Er zullen tekorten ontstaan aan werk, voedsel en energie en wereldwijd zullen opgekropte spanningen tot ontlading komen, demonstraties, stakingen en - niet onwaarschijnlijk - gewapende conflicten.
Wij wensen het nieuwe kabinet dan ook veel sterkte en vooral wijsheid toe om het land door de komende, moeilijke jaren heen te loodsen en het hoofd koel en de voeten droog te houden.
vrijdag 23 juli 2010
Test stress
Vanmiddag, na sluiting van de (Europese) beurzen, publiceert de CEBS*) de uitslag van de stress test, die inzicht moet geven in de stormvastheid van het bankwezen in de EU.
In de financiële pers is er al volop over de uitkomsten gespeculeerd en sommige landen hebben - tegen de afspraken in - zelf al inzicht gegeven in de resultaten. Dat leidde in Frankfurt tot machteloos tandenknarsen.
Maar wat betekent die stress test nu eigenlijk? Gaat die het geschokte vertrouwen in de bankwereld herstellen? Veel commentatoren betwijfelen dat. Als alle banken de proef doorstaan, is de lat blijkbaar niet hoog genoeg gelegd en als er veel of belangrijke banken zakken, kan dat de verwarring alleen maar nog groter maken en dan komt ook de euro weer onder druk te staan.
Goldman Sachs - the Giant Sucking Squid - heeft 376 partijen geënquêteerd en komt tot de conclusie, dat 10 van de 91 betrokken banken het niet zullen redden. Er zou een kleine € 40 miljard nodig zijn om hun buffers weer op peil te brengen, ondanks de eerder verleende staatssteun en het ongekend ruimhartige rente- en kredietbeleid van de ECB.
De twee soorten risico's die er in geval van nood het meest in zouden hakken, zijn bij de test buiten beschouwing gebleven of laag ingeschat:
- de waardering die de banken zelf hebben toegekend aan hun non-performing loans - het is hun toegestaan die voor de afloopwaarde (maturity) op de balans te zetten (marked to management) in plaats van voor de courante waarde (marked to market).
- het risico dat overheden hun betalingsverplichtingen niet kunnen nakomen (souvereign default risk). Bij een herstructurering van staatsschulden kunnen banken met grote obligatiepakketten te maken krijgen met afschrijvingen in de orde van tientallen miljarden. Bij de test mocht 90% van de staatsobligaties buiten beschouwing blijven.
Tenslotte is er kritiek op de wijze waarop de test is georganiseerd. De CEBS*) in Londen verzamelt alle uitkomsten en verzorgt de rapportage, de nationale centrale banken zien toe op de gang van zaken, maar de uitvoering van de test is belegd bij de betreffende banken, m.a.w. elke bank test zichzelf.
[*) CEBS - 'Committee of European Banking Supervisors']. - Stress Test Results
Foto boven - CEBS Tower 42, Londen - geen monument voor bescheidenheid.
Hieronder een lijst artikelen van commentatoren die hun licht laten schijnen over de uitgangspunten en de mogelijke gevolgen van de test.
"Parturient montes nascetur ridiculus mus" - Horatius
05 juli 2010 - The Daily Telegraph
Europe's toothless bank tests making matters worse
07 juli 2010 - The Daily Telegraph
ING - EMU break-up risks global deflation shock that would dwarf Lehman collapse
08 juli 2010
ING - Verdwijning euro leidt tot crash beurzen
13 juli 2010 - The Daily Telegraph
Spain relying on short-term funding as councils go bust
18 juli 2010 - The Daily Telegraph
Stress testing Europe's banks won't stave off a deflationary vortex
21 juli 2010 - The Daily Telegraph
Swiss endure safe haven agony from euro flight
22 juli 2010
Spiegel - Europe's Financial Giants Nervous Ahead of Stress Test Release
Telegraph - Watch out, the great 50bn property unload is about to begin
23 juli 2010
Guardian - Stress tests European banks live
BBC - European bank stress test results awaited
GS - Tien banken niet door stress test
nrc - Transparantie is sleutel stress test
Bloomberg - EU Stress Tests Only Consider Bank Trading Book Bond Losses
Guardian - Assumptions that put stress test results in doubt
FD - Nederlandse banken komen sterk uit stress test
Telegraph - UK banks pass test as seven fail in Europe
Spiegel - One German Bank and Six Others Across Europe Fail
Telegraph - Stress tests: the seven failed banks
Telegraph - Bank stress tests 'too little, too late' says City
Telegraph - Market cynicism greets European Union bank stress test results
Bloomberg - Seven EU Banks Fail Tests With $4.5 Billion Shortfall
Bloomberg - EU Bank Stress Tests Fail to Reassure Investors Wary of Capital Criteria
24 juli 2010
DFT - Zeven banken halen eindstreep test niet
nrc - Stresstest geeft voorlopig rust
26 juli 2010
FD - EU ontsnapt aan bankfiasco
Telegraph - Spain shines on stress test, Germany flunks
Spiegel - The Triumph of the Financial World's Lobbyists
28 juli 2010
FT [registered] - Banks plan for loss of eurozone member
29 juli 2010
Telegraph - Europese banken staren in een financieringsgat van € 30 biljoen
Daily Reckoning - Forget 'stress' test - euro's rise only temporary
woensdag 30 september 2009
Marked to Phantasy
De betrekkelijke terughoudendheid - in vergelijking met andere regeringen - die de Balkenbende de laatste tijd aan de dag legt bij het redden van alles en iedereen die onder de crisis te lijden heeft, doet vermoeden dat in de huidige coalitie in ieder geval een paar kopstukken beseffen dat een overheid zich niet voor alle karretjes tegelijk moet laten spannen en dat zij haar hand overspeelt als ze optreedt als de economische wonderdokter.
Weliswaar brak dat inzicht pas door, nadat het triomfantelijk trio de schatkist in eerste instantie al had leeggeschud, maar allà. Volgens het IMF is Nederland het gulste jongetje van de klas, als het om stimuleringsmaatregelen gaat, ruim 42% van ons BNP hebben we al ingezet - en dan moet de grootste klap nog komen.
Het 'redden' van ABN-A/Fortis en ING was een misstap, waar Bos inmiddels niet meer zo prat op gaat, gezien het feit dat er nog voortdurend lijken uit de kast rollen, elk goed voor nog eens een paar miljard aan belastinggeld. Die grootbanken hadden in surséance moeten gaan en de overheid had de ontmanteling ervan kunnen begeleiden door uit de restanten een aantal nieuwe en vooral kleinere banken te laten ontstaan. Dat had én het probleem van de bonussen voorkomen - de bonusridders waren uit het zadel gewipt en hadden op de keien gestaan - én mevrouw Kroes tevreden gesteld. Als resultaat had Nederland een lagere staatsschuld [zie: staatsschuldmeter] en een gezondere bankensector gehad, bevrijd van 'toxic waste' - afgeschreven - met meer concurrentie, dus een ruimere keuze voor de consument.
Maar goed, dat is een gepasseerd station. Nu zitten we met zombiebanken, die met de hete adem van de overheid in hun nek op het geld blijven zitten dat ze van de staat hebben gekregen en die de economie in een houdgreep hebben, doordat ze weigeren het uit te lenen. Op zichzelf is dat verstandig van ze, want anders dan vóór de crash beseffen ze nu maar al te goed dat a) ze op hun oude leningen nog miljarden moeten afschrijven en b) dat je als bank grote risico's loopt door in een krimpende economie geld uit te lenen tegen rentepercentages die toekomstige risico's onderschatten, terwijl de waarde van onderpanden de komende jaren vooral zuidwaarts zal koersen, samen met de kredietwaardigheid van je klanten.
Europese banken kunnen bij de ECB voor een jaar onbeperkt krediet krijgen tegen 1% rente en anders kunnen ze aan de overkant van de Oceaan voor bijna niets dollars lenen. Ze hebben dus voor de korte termijn geen liquiditeitsprobleem meer en verlagen doodleuk de rentetarieven voor spaarders. Sparen, de basis voor een gezonde economie, wordt zodoende ontmoedigd. Hoewel de rente op particuliere en bedrijfskredieten hoger ligt, is het voor banken niet aantrekkelijk hun 'hot money' te gebruiken voor langlopende hypotheekleningen, vastgoed en bedrijfskrediet. Liever opereren ze met hun (bijna) gratis geld in de casino's van de valuta- en derivativesmarkten, omdat daar de snelle winsten te behalen zijn, die vertaald kunnen worden in bonussen. Door de kredietkraan voor de banken wijd open te draaien roepen de Centrale Banken het gokeffect dus zelf op.
Het gespartel van de G20 om de bonuscultuur aan te pakken is daarom werkelijk gênant. Dat die cultuur heeft kunnen ontstaan, komt doordat de toezichthouders, de Centrale Banken, de basisrente na de dotcomcrash jarenlang kunstmatig (te) laag hebben gehouden - gevolg: een kredietbonanza - en hebben toegestaan dat a) megabanken 'too big to fail' werden, b) banken door 'fractional reserve banking' verplichtingen konden aangaan tot 30 of meer keer de waarde van hun assets en c) de derivativesmarkt (onderlinge weddenschappen) een omvang kon bereiken van het twintigvoud van het totale BNP van de wereldeconomie. En daar kan aan toegevoegd worden, dat de toezichthouders zelf hebben bewerkstelligd, dat 'rating agencies' (kredietbeoordelaars) betaald werden door uitgevers van schuldpapier - de belanghebbenden! - in plaats van door de kopers ervan, zoals voorheen het geval was. Dat leverde dus 'top ratings' op voor obligaties - de alfabetsoep - die achteraf onverhandelbaar, dus practisch waardeloos bleken.
Investeerders, pensioenfondsen - ook ABP - en banken overal ter wereld - ook ING, ABN-A en Fortis - hebben vertrouwend op die hoge ratings stapels van die papieren gekocht en ze zouden dik failliet zijn, als ze ze nu tegen marktwaarde - 'marked to market' - op hun balans moesten zetten. Dat de bankwereld überhaupt nog (dis)functioneert, is vooral te danken aan het feit dat de Centrale Banken hun hebben toegestaan die papierhoop zelf een fictieve waarde toe te kennen - 'marked to phantasy'. Zo kan nog een schijn van solvabiliteit worden opgehouden, maar omdat de waarde van die stukken grotendeels berust op Amerikaanse hypotheken en vastgoed en het aantal wanbetalers, zowel zakelijk als particulier, met de dag blijft toenemen, is er weinig hoop dat dat papier ooit nog meer waard zal worden dan 'oud papier'. De pensioenfondsen en banken staan dus nog maar halverwege de steile helling omlaag.
Toen Bos vorig jaar glunderend verkondigde dat hij met de aankoop van het failliete Fortis - inclusief ABN-A - de Nederlandse belastingbetaler een geweldige dienst had bewezen, wist hij nog niet beter. Het is ongelooflijk, hoe onwetend de politiek toen was en hoe onwetend de meeste politici - ook de oppositie - en de vakbeweging nu nog zijn. Bos weet inmiddels wél hoe laat het is. Vandaar dat hij niets wil overhaasten en de hete Balkenbrij voor zich uitschuift naar een volgend kabinet in 2011, waar de PvdA waarschijnlijk geen deel meer van zal uitmaken.
Wat Bos, als minister van financiën, ook kan zien aankomen, is dat eind 2009 de olieprijs weer gaat stijgen en dat al het monopoly-geld, dat regeringen en Centrale Banken nu in omloop brengen - tegen die tijd, meer dan 25 biljoen dollar - dan garant staat voor een wereldwijde inflatiegolf, die net als in 2008 de prijzen van grondstoffen en voedsel zal opjagen. Dan zal ook blijken, of de EU de interne spanningen aankan, of in de mêlee ten onder gaat. En dan is het redde wie zich redden kan.
Weliswaar brak dat inzicht pas door, nadat het triomfantelijk trio de schatkist in eerste instantie al had leeggeschud, maar allà. Volgens het IMF is Nederland het gulste jongetje van de klas, als het om stimuleringsmaatregelen gaat, ruim 42% van ons BNP hebben we al ingezet - en dan moet de grootste klap nog komen.
Het 'redden' van ABN-A/Fortis en ING was een misstap, waar Bos inmiddels niet meer zo prat op gaat, gezien het feit dat er nog voortdurend lijken uit de kast rollen, elk goed voor nog eens een paar miljard aan belastinggeld. Die grootbanken hadden in surséance moeten gaan en de overheid had de ontmanteling ervan kunnen begeleiden door uit de restanten een aantal nieuwe en vooral kleinere banken te laten ontstaan. Dat had én het probleem van de bonussen voorkomen - de bonusridders waren uit het zadel gewipt en hadden op de keien gestaan - én mevrouw Kroes tevreden gesteld. Als resultaat had Nederland een lagere staatsschuld [zie: staatsschuldmeter] en een gezondere bankensector gehad, bevrijd van 'toxic waste' - afgeschreven - met meer concurrentie, dus een ruimere keuze voor de consument.
Maar goed, dat is een gepasseerd station. Nu zitten we met zombiebanken, die met de hete adem van de overheid in hun nek op het geld blijven zitten dat ze van de staat hebben gekregen en die de economie in een houdgreep hebben, doordat ze weigeren het uit te lenen. Op zichzelf is dat verstandig van ze, want anders dan vóór de crash beseffen ze nu maar al te goed dat a) ze op hun oude leningen nog miljarden moeten afschrijven en b) dat je als bank grote risico's loopt door in een krimpende economie geld uit te lenen tegen rentepercentages die toekomstige risico's onderschatten, terwijl de waarde van onderpanden de komende jaren vooral zuidwaarts zal koersen, samen met de kredietwaardigheid van je klanten.
Europese banken kunnen bij de ECB voor een jaar onbeperkt krediet krijgen tegen 1% rente en anders kunnen ze aan de overkant van de Oceaan voor bijna niets dollars lenen. Ze hebben dus voor de korte termijn geen liquiditeitsprobleem meer en verlagen doodleuk de rentetarieven voor spaarders. Sparen, de basis voor een gezonde economie, wordt zodoende ontmoedigd. Hoewel de rente op particuliere en bedrijfskredieten hoger ligt, is het voor banken niet aantrekkelijk hun 'hot money' te gebruiken voor langlopende hypotheekleningen, vastgoed en bedrijfskrediet. Liever opereren ze met hun (bijna) gratis geld in de casino's van de valuta- en derivativesmarkten, omdat daar de snelle winsten te behalen zijn, die vertaald kunnen worden in bonussen. Door de kredietkraan voor de banken wijd open te draaien roepen de Centrale Banken het gokeffect dus zelf op.
Het gespartel van de G20 om de bonuscultuur aan te pakken is daarom werkelijk gênant. Dat die cultuur heeft kunnen ontstaan, komt doordat de toezichthouders, de Centrale Banken, de basisrente na de dotcomcrash jarenlang kunstmatig (te) laag hebben gehouden - gevolg: een kredietbonanza - en hebben toegestaan dat a) megabanken 'too big to fail' werden, b) banken door 'fractional reserve banking' verplichtingen konden aangaan tot 30 of meer keer de waarde van hun assets en c) de derivativesmarkt (onderlinge weddenschappen) een omvang kon bereiken van het twintigvoud van het totale BNP van de wereldeconomie. En daar kan aan toegevoegd worden, dat de toezichthouders zelf hebben bewerkstelligd, dat 'rating agencies' (kredietbeoordelaars) betaald werden door uitgevers van schuldpapier - de belanghebbenden! - in plaats van door de kopers ervan, zoals voorheen het geval was. Dat leverde dus 'top ratings' op voor obligaties - de alfabetsoep - die achteraf onverhandelbaar, dus practisch waardeloos bleken.
Investeerders, pensioenfondsen - ook ABP - en banken overal ter wereld - ook ING, ABN-A en Fortis - hebben vertrouwend op die hoge ratings stapels van die papieren gekocht en ze zouden dik failliet zijn, als ze ze nu tegen marktwaarde - 'marked to market' - op hun balans moesten zetten. Dat de bankwereld überhaupt nog (dis)functioneert, is vooral te danken aan het feit dat de Centrale Banken hun hebben toegestaan die papierhoop zelf een fictieve waarde toe te kennen - 'marked to phantasy'. Zo kan nog een schijn van solvabiliteit worden opgehouden, maar omdat de waarde van die stukken grotendeels berust op Amerikaanse hypotheken en vastgoed en het aantal wanbetalers, zowel zakelijk als particulier, met de dag blijft toenemen, is er weinig hoop dat dat papier ooit nog meer waard zal worden dan 'oud papier'. De pensioenfondsen en banken staan dus nog maar halverwege de steile helling omlaag.
Toen Bos vorig jaar glunderend verkondigde dat hij met de aankoop van het failliete Fortis - inclusief ABN-A - de Nederlandse belastingbetaler een geweldige dienst had bewezen, wist hij nog niet beter. Het is ongelooflijk, hoe onwetend de politiek toen was en hoe onwetend de meeste politici - ook de oppositie - en de vakbeweging nu nog zijn. Bos weet inmiddels wél hoe laat het is. Vandaar dat hij niets wil overhaasten en de hete Balkenbrij voor zich uitschuift naar een volgend kabinet in 2011, waar de PvdA waarschijnlijk geen deel meer van zal uitmaken.
Wat Bos, als minister van financiën, ook kan zien aankomen, is dat eind 2009 de olieprijs weer gaat stijgen en dat al het monopoly-geld, dat regeringen en Centrale Banken nu in omloop brengen - tegen die tijd, meer dan 25 biljoen dollar - dan garant staat voor een wereldwijde inflatiegolf, die net als in 2008 de prijzen van grondstoffen en voedsel zal opjagen. Dan zal ook blijken, of de EU de interne spanningen aankan, of in de mêlee ten onder gaat. En dan is het redde wie zich redden kan.
Abonneren op:
Posts (Atom)