vrijdag 2 oktober 2009

Armoe troef

Het aardige van de Google Barometer is dat ie een globale indruk geeft van zoekgedrag van consumenten. De veronderstelling daarachter is dat gebruikte zoekwoorden corresponderen met trends in de economie, zowel in positieve als negatieve zin.
Als die veronderstelling juist is, zou je dus aan de hand van een aantal aangegeven zoekwoorden kunnen zien, wat de consument in een bepaalde periode het meest bezighoudt en daaruit af kunnen leiden welke kant de economie de komende tijd opgaat.

Invoeging 19 oktober 2009
Tweeënhalve week later ziet de Google Barometer er volledig anders uit. De algemene-trendlijn is nu van november 2008 tot heden zo goed als volledig onder water. Geen idee waardoor dat opeens veroorzaakt zou kunnen zijn. Dat maakt het bepaald niet makkelijk er conclusies aan te verbinden, zelfs niet globaal en wat hieronder volgt moet dan ook gezien worden als een tamelijk willekeurige momentopname.
Einde invoeging

Kijken we naar de algemene trend, dan zou de verwachting - na een piekje van eind juli en een terug naar nul in augustus - nu weer aan een voorzichtige klim bezig zijn. De consument toont in zijn zoekgedrag wat meer optimisme.
Als we echter kijken naar de afzonderlijke elementen, waaruit de algemene trend is opgebouwd, dan lijkt dat toch een ander beeld op te leveren. Alle subtrends zijn negatief, of negatiever dan een jaar geleden met uitzondering van de belangstelling voor hypotheken en lenen. Die vertoont sinds juli een fikse sprong omhoog en compenseert in z'n eentje alle andere, negatieve trends.

De reis-index raakte in januari in mineur en klom pas in augustus weer wat op, om in september verder in te storten. Blijkbaar is er veel minder belangstelling voor het maken van reisjes. De reisbranche gaat - met de herfstvakantie in aantocht - dus zware tijden tegemoet en ook voor vliegmaatschappijen ziet het er niet rooskleurig uit, maar dat wisten we al.

Kijken we naar de autobranche, dan zien we dat daar al in november vorig jaar de klad in kwam en dat die nu op een - voorlopig - dieptepunt is aangeland, het overweldigende aantal tv-spots met kortingen en lokkertjes ten spijt. Dat klopt ook wel, want de verkoop van nieuwe auto's is over een vol jaar gerekend met een kwart gedaald. Wat daarbij ook opvalt is dat de 'sloopregeling' voor oudere auto's in Nederland niet erg aanslaat. Nog niet de helft van het beschikbare bedrag - 80 miljoen euro - is totnogtoe aangesproken. In de VS - 'cash for clunkers' - in Duitsland en het VK - 'bucks for bangers' - was het een groot succes, zij het dat de verkoopgrafieken, nadat de regeling beëindigd is, van de kaart vallen.

De belangstelling voor werk bereikte een climax in juli, misschien onder invloed van het zoeken naar tijdelijk werk door studenten en schoolverlaters, maar klapte in augustus in een keer terug naar neutraal en kabbelt sindsdien weer op dat niveau voort. Vreemd eigenlijk, we weten toch dat het aantal werklozen behoorlijk begint op te lopen. Of zijn er geen vacatures? De advertentiemarkt heeft daar in ieder geval al sterk onder te lijden.

Shopping viel halverwege december 2008 terug en bleef in 2009 enigszins in mineur en zakte in juli sterk in - iedereen was op vakantie, overigens voor een groot deel in eigen land. In augustus schoot deze index weer omhoog maar blijft aan de onderkant van de jaarband hangen. De consument houdt de hand op de knip, stelt grote aankopen uit en jaagt op koopjes.

Hoe valt in dat verband de grote sprong in de belangstelling voor hypotheken en lenen te verklaren? Aangezien de aankoop van nieuwbouwwoningen op een dieptepunt hangt, de verkoop van huurwoningen door woningcorporaties stagneert en de bouwsector nauwelijks nieuwe opdrachten krijgt, ziet het er niet uit, alsof veel mensen er sinds juli op uit zijn een nieuwe woning te kopen. Eerder lijkt het, of veel mensen proberen hun hypotheek over te sluiten tegen een lagere rente en/of met NHG-garantie en dat een andere groep kijkt waar ze zo goedkoop mogelijk een lening kunnen krijgen. Niet om op grote schaal reisjes te boeken, auto's te kopen of eens flink te gaan shoppen, maar om na de vakantie wat meer armslag te hebben voor de vaste lasten en dagelijkse boodschappen.